Các cấp cứu thường gặp trong bệnh máu ác tính

Ngoài sốt giảm bạch cầu hạt, người mắc bệnh máu ác tính (đặc biệt lơ xê mi cấp, u lympho) có thể gặp một số tình huống cấp cứu khác, đòi hỏi xử trí nhanh để tránh biến chứng nặng.

Chèn ép tủy sống/thâm nhiễm thần kinh trung ương

Xảy ra khi tế bào ung thư xâm nhập hoặc chèn ép tủy sống/não. Dấu hiệu: đau đầu tăng dần, đau lưng lan dọc cột sống, tê bì hoặc yếu liệt tay chân, rối loạn cảm giác. Đây là cấp cứu cần chẩn đoán hình ảnh (MRI) khẩn cấp — chậm trễ có thể để lại di chứng thần kinh vĩnh viễn. Điều trị gồm corticoid liều cao, hóa chất tiêm trực tiếp vào dịch não tủy, đôi khi cần xạ trị hoặc phẫu thuật giải phóng chèn ép.

Hội chứng tiêu khối u

Xảy ra khi lượng lớn tế bào ung thư bị tiêu diệt nhanh (thường ngay sau khi bắt đầu hóa trị), giải phóng ồ ạt các chất trong tế bào vào máu. Dấu hiệu: rối loạn nhịp tim, co rút cơ, buồn nôn, tiểu ít. Xét nghiệm thấy tăng kali, acid uric, phospho máu và giảm calci máu — có thể gây suy thận cấp và loạn nhịp tim nguy hiểm nếu không xử trí kịp thời. Phòng ngừa bằng bù dịch đầy đủ và thuốc hạ acid uric (allopurinol hoặc rasburicase) trước và trong hóa trị ở người có nguy cơ cao.

Tắc mạch do tăng bạch cầu

Khi số lượng bạch cầu tăng rất cao (thường gặp trong lơ xê mi cấp), máu trở nên đặc bất thường, dễ gây tắc các mạch máu nhỏ. Dấu hiệu tùy vị trí tắc: từ đau đầu, chóng mặt đến khó thở nặng, rối loạn ý thức. Đây cũng là cấp cứu cần xử trí ngay, đôi khi cần gạn tách bạch cầu khẩn cấp để hạ nhanh số lượng bạch cầu trước khi bắt đầu hóa trị.

Khi nào cần đi khám ngay?

Bất kỳ dấu hiệu nào kể trên xuất hiện ở người đang điều trị bệnh máu ác tính — đặc biệt ngay sau khi bắt đầu hóa trị — đều cần thông báo cho bác sĩ điều trị ngay hoặc đến cấp cứu, không nên chờ đợi đến lịch tái khám thường quy.