Ghép tế bào gốc tự thân: dùng chính tế bào của người bệnh để điều trị

Ghép tế bào gốc tự thân là phương pháp lấy chính tế bào gốc tạo máu của người bệnh (thu thập trước khi hóa trị liều cao), trữ đông, rồi truyền trả lại cho chính người đó sau khi hóa trị kết thúc. Mục đích không phải để "thay mới" hệ tạo máu như ghép đồng loài, mà để giúp tủy xương hồi phục nhanh sau khi bị hóa trị liều cao tiêu diệt gần như toàn bộ — nhờ vậy bác sĩ có thể dùng liều hóa chất mạnh hơn để tiêu diệt tối đa tế bào ung thư mà không lo tủy xương không hồi phục được.

Dùng cho những bệnh nào?

Chủ yếu dùng cho các bệnh máu ác tính đáp ứng tốt với hóa trị liều cao: đa u tủy xương, u lympho Hodgkin và không Hodgkin, một số thể lơ xê mi cấp. Cũng có thể dùng cho một số bệnh lành tính liên quan đến rối loạn tự miễn.

Quy trình diễn ra như thế nào?

1. Thu thập tế bào gốc: dùng thuốc kích thích để huy động tế bào gốc ra máu ngoại vi, sau đó gạn tách và trữ đông
2. Hóa trị liều cao (điều kiện hóa): tiêu diệt tối đa tế bào ung thư còn sót lại
3. Truyền lại tế bào gốc đã trữ đông — giống như một lần truyền máu thông thường
4. Theo dõi mọc mảnh ghép: khoảng 2-3 tuần sau, tế bào máu bắt đầu phục hồi

Có an toàn không?

Ghép tự thân an toàn hơn ghép đồng loài đáng kể — tỷ lệ tử vong liên quan đến ghép chỉ khoảng 5%, vì không có nguy cơ phản ứng ghép chống chủ (do dùng chính tế bào của người bệnh). Rủi ro chính trong giai đoạn ghép là nhiễm trùng do tủy xương chưa hồi phục, nên người bệnh cần cách ly và theo dõi sát tại bệnh viện trong giai đoạn này.