Quang hóa liệu pháp ngoài cơ thể (ECP): liệu pháp tế bào ít người biết đến
superadmin · 9/9/2026
ECP là gì, dùng để điều trị bệnh nào, và quy trình thực hiện ra sao.
Quang hóa liệu pháp ngoài cơ thể — viết tắt ECP — là kỹ thuật lấy các tế bào bạch cầu của người bệnh ra ngoài cơ thể, xử lý bằng một loại hóa chất nhạy sáng rồi chiếu tia cực tím, sau đó truyền trở lại vào cơ thể. Quá trình này khiến các tế bào lympho được xử lý "chết theo chương trình" một cách có kiểm soát, từ đó tạo ra hiệu ứng điều hòa miễn dịch có lợi cho một số bệnh lý.
Dùng để điều trị bệnh gì?
Ứng dụng được biết đến nhiều nhất là điều trị u lympho tế bào T ở da (một loại u lympho hiếm gặp khu trú ở da) — nhiều nghiên cứu cho thấy tỷ lệ đáp ứng khá tốt, đặc biệt khi kết hợp với các liệu pháp miễn dịch khác. ECP cũng được dùng hỗ trợ trong bệnh ghép chống chủ sau ghép tế bào gốc, và thải ghép sau ghép tạng.
Quy trình thực hiện như thế nào?
Mỗi chu kỳ thường gồm 2 lần thực hiện trong 2 ngày liên tiếp. Trong vài tháng đầu, lịch điều trị khá dày (mỗi 2 tuần một chu kỳ), sau đó thưa dần tùy mức độ đáp ứng — người đáp ứng tốt có thể giảm dần rồi ngừng, người đáp ứng một phần thường cần duy trì lâu hơn.
Có an toàn không?
Đây là kỹ thuật tương đối an toàn vì không dùng thuốc ức chế miễn dịch toàn thân mạnh như một số phương pháp khác, tác dụng phụ thường nhẹ và liên quan đến quá trình gạn tách tế bào (tương tự apheresis) hơn là bản thân liệu pháp.
Nguồn tham khảo
- Bộ Y tế (2025). "Ứng dụng quang hoá liệu pháp ngoài cơ thể trong điều trị một số bệnh lý cơ quan tạo máu", Bài 49, trong Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị một số bệnh lý Huyết học.
- Knobler R, Berlin G, Calzavara-Pinton P, et al. (2014). Guidelines on the use of extracorporeal photopheresis. Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology, 28(Suppl 1), 1-37.
- Alfred A, Taylor PC, Dignan F, et al. (2017). The role of extracorporeal photopheresis in the management of cutaneous T-cell lymphoma, graft-versus-host disease and organ transplant rejection. British Journal of Haematology, 177(2), 287-310.
- Hematology.org — Hội Huyết học Hoa Kỳ (ASH), mục Patients (hematology.org/education/patients).
Nội dung mang tính chất tham khảo, không thay thế chẩn đoán và tư vấn trực tiếp từ bác sĩ. Nếu có triệu chứng bất thường, vui lòng đến cơ sở y tế để được khám và tư vấn cụ thể.
Bài viết liên quan
Huyết đồ, tủy đồ và sinh thiết: các xét nghiệm nền tảng của huyết học
Ba xét nghiệm bạn thường nghe khi khám bệnh máu — chúng khác nhau ra sao và khi nào cần làm.
9/9/2026
Gạn tách thành phần máu: khi nào bác sĩ chỉ định apheresis
Gạn tách thành phần máu là gì, dùng trong những tình huống nào, và quy trình thực hiện ra sao.
9/9/2026
Xử trí tai biến truyền máu: những phản ứng có thể gặp và cách xử trí
Truyền máu an toàn ra sao, các phản ứng có thể gặp, và vì sao cần theo dõi sát trong lúc truyền.
9/9/2026
Ghép tế bào gốc tự thân: dùng chính tế bào của người bệnh để điều trị
Ghép tự thân khác ghép đồng loài ra sao, dùng cho bệnh nào, và quy trình thực hiện.
9/9/2026