U lympho Hodgkin: dấu hiệu đặc trưng và cách điều trị

U lympho Hodgkin là một trong hai nhóm chính của u lympho (ung thư hạch), chiếm khoảng 20-30% các ca u lympho. Bệnh có một đặc điểm mô bệnh học riêng biệt giúp phân biệt với nhóm không Hodgkin: sự xuất hiện của tế bào Reed-Sternberg — một loại tế bào bất thường đặc trưng chỉ thấy trong bệnh này.

Vì sao mắc bệnh?

Nguyên nhân chưa rõ ràng. Một số yếu tố nguy cơ được ghi nhận: nhiễm virus Epstein-Barr (EBV), suy giảm miễn dịch (sau ghép tạng, nhiễm HIV), một số bệnh tự miễn (viêm khớp dạng thấp, lupus ban đỏ hệ thống), và yếu tố gia đình — người có quan hệ huyết thống với người bệnh có nguy cơ mắc bệnh cao hơn khoảng 3-4 lần so với người bình thường.

Dấu hiệu nhận biết

• Hạch to — thường ở cổ, nách, bẹn, đôi khi hạch trung thất hoặc ổ bụng; hạch chắc, nhiều hạch, thường không đau
• "Triệu chứng B": sốt, ra mồ hôi đêm, sụt cân trên 10% cân nặng trong 6 tháng không rõ nguyên nhân
• Ngứa da không rõ lý do
• Một dấu hiệu khá đặc biệt (dù hiếm gặp): đau ở vị trí hạch hoặc xương chỉ vài phút sau khi uống rượu, dù chỉ một lượng nhỏ

Ai dễ mắc hơn?

Người có yếu tố gia đình (người thân từng mắc bệnh), người nhiễm EBV, người suy giảm miễn dịch hoặc có bệnh tự miễn.

Có phòng ngừa được không?

Không có cách phòng ngừa đặc hiệu. Nên đi khám khi thấy hạch to bất thường kéo dài, đặc biệt nếu kèm sốt/sụt cân/ra mồ hôi đêm không rõ nguyên nhân.

Chẩn đoán bằng cách nào?

Sinh thiết hạch để tìm tế bào Reed-Sternberg dưới kính hiển vi (kết hợp hóa mô miễn dịch) là tiêu chuẩn vàng chẩn đoán bệnh. Sau khi xác định bệnh, cần chụp CT/PET-CT để đánh giá giai đoạn theo hệ thống Ann Arbor — mức độ lan rộng của hạch quyết định trực tiếp đến việc lựa chọn phác đồ điều trị.

Điều trị như thế nào?

Đa hóa trị liệu là nền tảng điều trị (phác đồ phổ biến nhất là ABVD), có thể kết hợp thêm xạ trị ở giai đoạn sớm hoặc khi có khối u lớn. Đây là một trong những loại ung thư có tỷ lệ đáp ứng điều trị cao nhất trong các bệnh ung thư nói chung ở giai đoạn sớm. Với trường hợp không lui bệnh hoặc tái phát, có các phác đồ hóa trị hàng hai và thuốc nhắm đích (như brentuximab vedotin) mang lại thêm lựa chọn điều trị.